Navodnjavanje voćnjaka

Navodnjavanje voćnjaka

Navodnjavanje voćnjaka, Vodonoša Novi SadSušenje voćnjaka je nešto što vam se ne bi trebalo dogoditi. Razlike u padavinama (vlažnosti tla) mogu vam smanjiti i povećati prihode voćnjaka, zato je važno imati vlažno tlo, koje daje voćnjaku ne samo vodu nego i potrebne minerale i snagu da prođe kroz teške klimatske uslove.

Navodnjavanje voćnjaka obično se vrši cevima kap po kap, koje se priključuju na već postojeći izvor vode (bunar, vodovod, rezervar vode)! Cevi kap po kap povlače se uzduž voćnjaka da bude što manje redova, tako da se uštedi kako na dužini potrebnih cevi tako i na pritisku vode koji prolazi kroz iste, one bi se trebale učvrstiti na visini od 50 – 75 cm tako da ne smetaju pri košnji voćnjaka!

Navodnjavanje voćnjaka sistemom kap po kap ima efikasnost 95% dok je raspršivačima efikasnost oko 70%.

Prednosti sistema kap po kap kod navodnjavanja voćnjaka:

- ušteda na vremenu koje bi trebali za navodnjavanje voćnjaka,
- sigurno povećanje prinosa voća,
- moguće navodnjavanje vodootopivim gnojivima,
- nema stvaranja blata, jer cevi kap po kap ne raspršivaju u širinu,
- jednostavno i lako postavljanje cevi.

Nedostaci sistema kap po kap kod navodnjavanja voćnjaka:

- troškovi struje ili goriva za pritisak vode, te vode ako ista dolazi iz vodovoda,
- trajanje cevi maximalno 20 godina (zavisi od kvaliteta vode voćnjaka).

KADA I KAKO SE NAVODNJAVAJU VOĆNJACI?

Najčešće, padavine ne zadovoljavaju potrebe stabala za vodom, zato je navodnjavanje voćnjaka potrebno radi optimalnog snabdevanja voćaka za vodom, i postizanje visokih prinosa. Kod nas navodnjavanje voćaka je slabo zastupljeno, a sušne godine u letnjem periodu ostavljaju ozbiljne posledice na prinos i kvalitet plodova. Deficit vlage u početku perioda vegetacije negativno se odražava na porast biljaka, lišća, cvetanje je slabije, jer opadaju cvetni pupoljci, a deficit vode u drugom delu vegetacije utiče na prevremeno sazrevanje i opadanje plodova, opadanje lišća, što oslabljuje fotosintezu i remeti prikupljanje hranjivih materija, pa voćke stradaju u većem broju.

U sušnom periodu lišće voćaka može oduzimati vodu iz plodova zbog razlike u osmotskom pritisku, te plodovi ostaju sitniji i lošijeg su kvaliteta. Potrošnja vode na evapotranspiraciju voćnjaka je sastavljena od (isparavanja) sa površine zemljišta i transpiracije biljaka, čija veličina zavisi od razvijenosti stabala i zasenjenosti površine zemljišta. Potrebno je obezbediti biljke lako pristupačnom vodom u zoni aktivne rizosfere tokom perioda vegetacije,a režim navodnjavanja određuje se prema:
vlažnosti zemljišta, prema stanju biljaka, a najčešće prema kritičnim periodima za vodu.

Kada govorimo o navodnjavanju voćnjaka treba obratiti pažnju na doziranje vode, jer se optimalna vlažnost u zemljištu može postići i održavati samo ako se stručno postupa sa vodom u zoni rizosfere. Međutim, kada imamo sledeće situacije: da se navodnjava češće nego što je potrebno, dolazi do većeg doziranja vode i do problema i ako se ređe navodnjava i time dodaje manja količina vode od potrebne, ne može se postići visok i kvalitetan prinos u voćarstvu.

Dubina zemljišta koju treba navodnjavati zavisi od dubine korenovog sistema i fazi razvoja biljke (za jabuku, breskvu , krušku, iznosi 0.40-0.55 m). Navodnjavanje se najčešće koristi prema kritičnim periodima u odnosu na vodu (voćke najviše troše vodu od završetka cvetanja do kraja intenzivnog porasta plodova, a kritične faze razvoja u odnosu na vodu su cvetanje, porast lišća i mladara, formiranje zametaka i porast plodova).

Prvo navodnjavanje trebalo bi obaviti deset dana posle cvetanja, ukoliko je proleće sušno, drugo navodnjavanje se obavlja početkom jula meseca, u periodu najvećeg porasta vegetativnih organa, kada se formiraju cvetni pupoljci za narednu godinu i rastu plodovi, tada je najveća i evapotranspiracija, pa stabla voćaka najviše troše vodu, treće navodnjavanje se obavlja početkom avgusta meseca, za porast plodova, koji stižu za berbu krajem istog meseca i tokom sledećeg, a četvrto navodnjavanje primjenjuje se samo kod sorti jabuka i krušaka za zimsku potrošnju, ali se obavlja 25-30 dana pre berbe.